بهترین سوغات ارمنستان

سفر به ارمنستان، با آن خیابان‌های زنده‌ و بازارهای پر از رنگ، زمانی کامل می‌شود که بتوانید بخشی از این فرهنگ و اصالت را با خود به خانه بیاورید. انتخاب یک سوغاتی ارزشمند، فراتر از خرید یک یادگاری ساده است؛ در واقع شما به دنبال پیوندی میان خاطرات سفر و هنر دستِ مردمانی هستید که تاریخشان با تار و پود فرش‌ها و عطر تند قهوه‌هایشان گره خورده است.

در این مقاله از مای پرواز، به دور از معرفی‌های کلیشه‌ای، به بررسی عمیق سوغاتی‌های ارمنستان می‌پردازیم. از ظرافت صنایع‌دستی بازار ورنیساژ (Vernissage) تا طعم‌های اصیل بازارهای محلی، ما به شما کمک می‌کنیم تا بر اساس تجربه مسافران و ارزش واقعی کالاها، بهترین انتخاب‌ها را برای خود و عزیزانتان داشته باشید.

سوغات ارمنستان چیست؟

سوغاتی‌های ارمنستان شامل انواع صنایع دستی، جواهرات، خوراکی‌ها و اشیاء تزئینی است. این کشور به خاطر تاریخچه فرهنگی و هنری غنی‌اش، سوغاتی‌هایی به ارمغان می‌آورد که هر کدام بخشی از هویت فرهنگی ارمنستان را به تصویر می‌کشند. بازار ورنیساج (Vernissage) در ایروان، پایتخت ارمنستان، بهترین مکان برای یافتن این سوغاتی‌هاست، جایی که می‌توانید از صنایع دستی سنتی تا خوراکی‌های محلی را پیدا کنید. در ادامه تمام سوغاتی های ارمنستان را به شما معرفی می کنیم :

• انار سفالی و نمادهای تزئینی (Ceramic Pomegranates)
• فرش و گلیم‌های دست‌باف (Armenian Carpets and Rugs)
• ساز دودوک (Duduk)
• تخته نرد و شطرنج‌های چوبی (Hand-carved Backgammon and Chess)
• لباس‌های با طرح تراز (Taraz Traditional Clothing)
• خاچکار یا چلیپاسنگ‌های کوچک (Miniature Khachkars)
• محصولات چرمی (Leather Goods)
• عروسک‌های دست‌ساز با لباس محلی (Handmade Armenian Dolls)
• سنگ آبسیدین (Obsidian Stone Products)
• ظروف سنگی (Stone Carvings)
• نقاشی‌های هنرمندان محلی (Local Paintings)
• جواهرات نقره و دست‌ساز (Handmade Silver Jewelry)
• میوه خشک (Dried Fruits)
• لواشک ( Fruit Lavash)
• قهوه ارمنی و قهوه‌جوش برنجی (Armenian Coffee and Jazzve)
• مربای گردو (Walnut Jam)
• نان گاتا (Gata)
• چای‌های گیاهی و کوهی (Mountain Herbal Teas)
• شیرینی سوجوک ارمنستان (Sweet Sujukh)
• شکلات‌های دست‌ساز (Artisanal Chocolates)
• پنیرهای محلی (Local Armenian Cheeses)
• عسل کوهستان (Mountain Honey)
• ادویه‌جات ارمنی (Armenian Spices)

از ارمنستان چی بخریم؟ 

پاسخ به این سوال که در سفر به ارمنستان چه چیزی بخریم؟ کاملاً به روحیه و اولویت‌های شما بستگی دارد. ارمنستان از آن دست مقاصدی است که هم برای دوستداران اشیای لوکس و هنری حرفی برای گفتن دارد و هم برای کسانی که به دنبال طعم‌های تازه و ارگانیک هستند.اگر قصد خرید از بازارهای ایروان را دارید، این موارد اصلی‌ترین گزینه‌هایی هستند که در سبد خرید مسافران قرار می‌گیرند:

• صنایع‌دستی و هنری: شامل زیورآلات نقره، اشیاء ساخته شده از سنگ آتشفشانی آبسیدین، نمادهای سفالی انار و ساز دودوک.
• خوراکی‌های سنتی: شامل مربای گردوی سیاه، میوه‌های خشک (آلانانی)، قهوه ارمنی، شکلات‌های محلی و انواع لواشک.
• پوشاک و کیف و کفش: شامل برندهای بین‌المللی (در فصل حراج) و محصولات چرمی و بافتنی برندهای باکیفیت ارمنی.
• فرش و گلیم: قالی‌های دست‌باف ارمنی با طرح‌های هندسی خاص و رنگ‌های گیاهی.

همچنین، اگر در نظر دارید در نوروز به ارمنستان سفر کرده و سوغاتی خریداری کنید، توصیه می‌کنیم مقاله نوروز در ارمنستان را از مای پرواز مطالعه کنید.

صنایع‌دستی ارمنستان

صنایع‌دستی در ارمنستان فراتر از ابزارهای تزئینی، نمادی از ایستادگی و اصالت این ملت در طول تاریخ است. هر قطعه‌ای که از بازارهای این کشور تهیه می‌کنید، ردپایی از هنر دست استادکارانی را دارد که از سنگ، چوب و خاک، آثاری جاودانه خلق کرده‌اند. این اقلام بهترین انتخاب برای کسانی است که می‌خواهند هدیه‌ای با ارزش معنوی و هنری بالا به خانه ببرند. در ادامه، جزئیات کامل محبوب‌ترین صنایع‌دستی ارمنستان را بررسی می‌کنیم:

انار سفالی (Ceramic Pomegranate)

انار در فرهنگ ارمنی نماد زندگی، باروری و خوش‌شانسی است. انار، نماد ملی ارمنستان، در بسیاری از سوغاتی‌های ارمنستان مانند مجسمه‌ها، ظروف چینی به کار رفته است.هنرمندان سفالگر ایروان، این میوه بهشتی را با ظرافتی خاص و لعاب‌های خیره‌کننده (به‌ویژه قرمز دانه اناری) جان می‌بخشند.

• نکته کاربردی: هنگام خرید، به کف انار دقت کنید که کاملاً صاف باشد تا روی میز تراز بماند. مدل‌های توری که فضای داخلشان خالی است، به عنوان جاشمعی، اتمسفر خانه را فوق‌العاده رویایی می‌کنند.
• تجربه مسافر: مدل‌های لعابی براق را انتخاب کنید؛ تمیز کردن گرد و غبار از روی آن‌ها بسیار راحت‌تر است و در برابر رطوبت هوا تغییر رنگ نمی‌دهند.
• قیمت: بسته به سایز و ظرافت، از ۱,۵۰۰ تا ۸,۰۰۰ درام.

خاچکار یا چلیپاسنگ (Miniature Khachkars)

خاچکار یا سنگ صلیب یکی از نمادهای فرهنگی و مذهبی ارمنستان است. این سنگ‌های کوچک با حکاکی‌های ظریف صلیب، اغلب در گورستان‌های باستانی یافت می‌شوند و به عنوان سوغاتی مقدس و محبوب شناخته می‌شوند. خاچکارها نمادی از هنر و تاریخ ارمنستان هستند و می‌توانند یادگاری‌ای ارزشمند برای گردشگران باشندخاچکارها (سنگ‌های حکاکی‌شده چلیپا) که در فهرست یونسکو قرار دارند، شناسنامه معنوی ارمنستان هستند. نسخه‌های مینیاتوری آن‌ها، یادگاری کوچکی از معابد باستانی این سرزمین است.

• نکته کاربردی: اگر به دنبال اصالت هستید، خاچکاری را بخرید که از سنگ توف (Tufa) ساخته شده باشد؛ همان سنگ معروف صورتی‌رنگ که ساختمان‌های ایروان با آن بنا شده‌اند.
• تجربه مسافر: خاچکارهای سنگی کمی سنگین هستند؛ اگر نگران اضافه بار هستید، مدل‌های حکاکی‌شده روی چوب گردو را بخرید که همان ظرافت را دارند اما بسیار سبک‌ترند.
• قیمت: مدل‌های کوچک سنگی حدود ۲,۰۰۰ تا ۶,۰۰۰ درام.

ساز دودوک (Duduk)

دودوک قدیمی‌ترین ساز بادی ارمنستان است که صدایی عمیق و آسمانی دارد. بدنه این ساز حتماً باید از چوب درخت زردآلو تهیه شود تا آن طنین جادویی را ایجاد کند. این ساز که قدمتی بیش از ۱۵۰۰ سال دارد، توسط یونسکو به عنوان میراث فرهنگی بشریت به رسمیت شناخته شده است. دودوک به دلیل اهمیت فرهنگی و صدای زیبایش، یکی از محبوب‌ترین سوغاتی‌های ارمنستان است.

• نکته کاربردی: اگر قصد یادگیری ندارید، مدل‌های تزئینی بازار ورنیساژ عالی هستند. اما برای نوازندگی، حتماً به فروشگاه‌های تخصصی موسیقی سر بزنید.
• تجربه مسافر: حتماً از فروشنده بخواهید یک قمیش (زبانه ساز) اضافی به شما بدهد، چون این قطعه بسیار حساس است و با کوچک‌ترین ضربه ترک می‌خورد.
• قیمت: مدل‌های دکوری ۵,۰۰۰ درام و مدل‌های حرفه‌ای از ۱۵,۰۰۰ تا ۴۰,۰۰۰ درام.

تخته‌نرد و شطرنج‌های چوبی(Hand-carved Backgammon and Chess)

ارمنی‌ها در ساخت تخته‌نرد استادانی بی‌رقیب هستند. این تخته‌ها معمولاً از چوب گردو یا راش ساخته شده و پشت آن‌ها نقوش برجسته‌ای از کلیساها یا نمادهای ملی با دست تراشیده شده است.

• نکته کاربردی: هنگام خرید، لولاهای جعبه را چک کنید که کاملاً محکم باشند و صدای جیرجیر ندهند.
• تجربه مسافر: این سوغاتی یکی از سنگین‌ترین خریدهاست. قبل از نهایی کردن خرید، حتماً وزن آن را با توان چمدانتان بسنجید که در فرودگاه غافلگیر نشوید.
• قیمت: از ۳۰,۰۰۰ درام برای مدل‌های ساده تا ۱۲۰,۰۰۰ درام برای کارهای هنری خاص.

محصولات سنگ آبسیدین (Obsidian Stone)

آبسیدین، سنگ سیاه و براقِ زاده شده از دل آتش‌فشان‌های ارمنستان است. سنگ ابسیدین، نوعی سنگ آتشفشانی، در ارمنستان یافت می‌شود. این سنگ به دلیل درخشندگی و رنگ‌های متنوعش، در ساخت جواهرات و اشیاء تزئینی استفاده می‌شود. ابسیدین به عنوان نمادی از حقیقت و حفاظت شناخته می‌شود و می‌تواند سوغاتی‌ای خاص برای گردشگران باشد.تندیس‌های عقاب یا ست‌های اداری ساخته شده از این سنگ، ابهت خاصی به میز کار می‌دهند.

• نکته کاربردی: آبسیدین اصل بسیار صیقلی است و به راحتی خط نمی‌افتد. مدل‌های نقره‌ای (Silver Obsidian) که زیر نور می‌درخشند، کمیاب‌تر و باارزش‌ترند.
• تجربه مسافر: یک جاقلمی آبسیدین برای هدیه به مدیران یا دوستان صمیمی، انتخابی بسیار لوکس و باپرستیژ است.
• قیمت: از ۳,۰۰۰ تا ۱۵,۰۰۰ درام.

عروسک‌های دست‌ساز (Handmade Armenian Dolls)

این عروسک‌ها با لباس‌های سنتی تراز ساخته می‌شوند و تمام جزئیات پوشش زنان قدیم، از کلاه‌های سکه‌دوزی شده تا پیش‌بندهای زردوزی، در آن‌ها رعایت شده است. این عروسک ها نه تنها کودکان بلکه بزرگسالان هم به آن ها علاقه دارند.

• نکته کاربردی: از آنجایی که صورت این عروسک‌ها با دست نقاشی می‌شود، هر کدام حس و حال متفاوتی دارند؛ پس با دقت انتخاب کنید.
• تجربه مسافر: بهترین یادگاری برای اتاق کودکان است. این عروسک‌ها بسیار سبک هستند و در چمدان جای کمی می‌گیرند.
• قیمت: ۴,۰۰۰ تا ۱۸,۰۰۰ درام.

محصولات چرمی دست‌دوزارمنی (Leather Goods)

چرم ارمنستان به دلیل ضخامت و پرداخت سنتی، شهرت زیادی دارد. کیف‌های کوچک و صندل‌های چرمی با نقوش سنتی، انتخابی کاربردی و ماندگار هستند.

• تجربه مسافر: چرم‌های دست‌دوز ایروان بوی تند چرم طبیعی را دارند و بر خلاف مدل‌های صنعتی، با گذشت زمان پوست‌پوست نمی‌شوند و اصطلاحاً جاافتاده‌تر و زیباتر می‌شوند.
• قیمت: کیف پول از ۵,۰۰۰ درام و کیف‌های بزرگ‌تر تا ۳۰,۰۰۰ درام.

فرش و گلیم‌های دست‌باف ارمنی (Armenian Carpets and Rugs)

فرش ارمنی با گره‌های دوتایی محکم و رنگ‌های طبیعی (که از گیاهان و حشرات محلی مثل قرمزدانه گرفته می‌شود) شناخته می‌شود. نقوش هندسی، تصاویر حیوانات اساطیری و گل‌های انتزاعی از ویژگی‌های بارز این هنر است.

• نکته کاربردی: اگر به دنبال یک یادگاری اصیل اما کم‌حجم هستید، به جای فرش‌های بزرگ، سراغ گلیم‌های کوچک دیواری یا تابلو فرش‌های سنتی بروید که به راحتی در چمدان جا می‌شوند.
• تجربه مسافر:خرید فرش در ارمنستان نیاز به دقت دارد. اگر از فروشگاه‌های معتبری مثل مگریان (Megerian) خرید کنید، خیالتان از بابت کیفیت راحت است. حتماً از فروشنده برگه تاییدیه اصالت بگیرید؛ چرا که گمرک فرودگاه برای خروج فرش‌های قدیمی و عتیقه بسیار سخت‌گیر است و داشتن فاکتور رسمی و تاییدیه برای فرش‌های نو الزامی است.
• قیمت: گلیم‌های کوچک از حدود ۳۰,۰۰۰ درام شروع می‌شوند و فرش‌های دست‌باف بزرگ بسته به قدمت و نوع گره، از ۱۰۰,۰۰۰ درام تا مبالغ بسیار بالاتر (چند هزار دلار) قیمت‌گذاری می‌شوند.

لباس‌های با طرح تراز (Taraz Traditional Clothing)

لباس سنتی ارمنی یا همان تراز، با گلدوزی‌های ظریف، رنگ‌های نمادین (مثل قرمز، سبز و طلایی) و تزئینات سکه‌دوزی شده شناخته می‌شود. امروزه این هنر به شکل لباس‌های کامل، شال‌های ابریشمی و حتی کراوات‌هایی با نقوش سنتی عرضه می‌شود.

• نکته کاربردی: خرید یک ست کامل لباس سنتی شاید برای استفاده روزمره کاربردی نباشد؛ به همین دلیل پیشنهاد می‌شود به سراغ شال‌های نخی یا ابریشمی با چاپ طرح‌های تراز بروید. این شال‌ها هم سبک هستند و هم به عنوان یک اکسسوری خاص، همیشه یادآور سفر شما خواهند بود.
• تجربه مسافر: گر به دنبال عکس‌های خاص برای اینستاگرام هستید، در بسیاری از آتلیه‌های عکاسی مرکز شهر ایروان می‌توانید این لباس‌ها را کرایه کنید و عکس یادگاری بگیرید. اما برای خرید، فروشگاه‌های صنایع‌دستی در خیابان شمالی (Northern Avenue) مدل‌های مدرن‌تر و باکیفیت‌تری از این لباس‌ها را برای فروش دارند.
• قیمت: اکسسوری‌های کوچک (مثل کیف پول یا شال) از ۳,۰۰۰ تا ۱۰,۰۰۰ درام و لباس‌های کامل دست‌دوز بسته به میزان کار انجام شده، از ۳۰,۰۰۰ تا ۱۰۰,۰۰۰ درام.

ظروف و اشیای سنگی (Stone Carvings)

ارمنستان به سرزمین صخره‌ها معروف است و سنگ تراشی در رگ و پی این ملت جریان دارد. علاوه بر سنگ آبسیدین که قبلاً بررسی کردیم، ظروف ساخته شده از سنگ‌های آتشفشانی دیگر مثل بازالت و توف (Tufa) نیز بسیار پرطرفدار هستند.

• نکته کاربردی: ظروفی که از سنگ توف صورتی ساخته می‌شوند، نماد معماری شهر ایروان هستند. این سنگ متخلخل و سبک است، بنابراین جابه‌جایی آن نسبت به سایر سنگ‌ها آسان‌تر است.
• تجربه مسافر: هاون‌های سنگی کوچک ارمنستان برای کوبیدن ادویه حرف ندارند؛ هم به دلیل وزن سنگینشان کار با آن‌ها راحت است و هم به آشپزخانه زیبایی خاصی می‌دهند. فقط یادتان باشد قبل از استفاده، آن‌ها را با روش‌های مخصوص تمیز کنید تا خرده‌سنگ در غذا نریزد.
• قیمت: بستگی به ابعاد، از ۴,۰۰۰ تا ۱۵,۰۰۰ درام.

نقاشی‌های هنرمندان محلی (Local Paintings)

اگر به دنبال سوغاتی هستید که روح و رنگ سفر را به دیوارهای خانه‌تان بیاورد، هیچ‌چیز مثل یک تابلوی نقاشی از مناظر ارمنستان نیست. نقاشان ارمنی به استفاده از رنگ‌های تند و زنده و سبک‌های مدرن و انتزاعی شهرت دارند.

• نکته کاربردی: مناظر کوه آرارات، دریاچه سوان و کوچه‌پس‌کوچه‌های قدیمی ایروان، محبوب‌ترین سوژه‌های این تابلوها هستند.
• تجربه مسافر:اگر تابلویی چشمتان را گرفت اما نگران حمل آن در هواپیما بودید، از هنرمند بخواهید نقاشی را از بوم چوبی جدا کرده و آن را برایتان لوله (Roll) کند. با این کار می‌توانید نقاشی را در یک لوله مقوایی محکم بگذارید و بدون آسیب و هزینه اضافه، آن را به ایران بیاورید.
• قیمت: آثار هنرمندان خیابانی در بازار ورنیساژ از ۱۰,۰۰۰ درام شروع می‌شود، اما کارهای حرفه‌ای در گالری‌ها قیمت‌های بسیار بالاتری دارند.

جازوه ارمنی (Jazzve)

جازوه ارمنی، قهوه‌جوشی سنتی و دست‌ساز است که برای دم‌آوری قهوه ترک استفاده می‌شود. در ادامه نکات مهمی که قبل از خرید باید بدانید آورده شده است:

• معمولاً ساخته‌شده از مس یا برنج با دسته بلند چوبی
• اغلب دست‌ساز و تزئین‌شده با نقوش سنتی ارمنی
• سایز پیشنهادی برای مصرف شخصی: ۲ کاپ
• قیمت تقریبی: ۴٬۰۰۰ تا ۱۵٬۰۰۰ درام

خرید یک ست کامل قهوه‌خوری، یکی از کاربردی‌ترین سوغاتی‌های ارمنستان است که می‌توانید با خود به خانه بیاورید. تعطیلات نوروز فرصت مناسبی برای سفر به ارمنستان و خرید در این کشور است، جهت دریافت اطلاعات تور ارمنستان نوروز ۱۴۰۵ آژانس مای پرواز با شماره‌های درج شده درسایت تماس بگیرید.

جواهرات ارمنستان (Handmade Silver Jewelry)

جواهرسازی در ارمنستان فراتر از یک صنعت ساده، میراثی چند هزارساله است که ریشه در تمدن‌های باستانی فلات قفقاز دارد. اگر به بازارهای جواهر در ایروان سر بزنید، متوجه خواهید شد که هر قطعه جواهر، نه فقط یک کالای لوکس، بلکه راوی یک قصه باستانی است. هنرمندان ارمنی با استفاده از تکنیک‌های منحصربه‌فردی مثل سیاه‌قلم و ملیله‌کاری (Filigree)، آثاری خلق می‌کنند که در هیچ جای دیگر دنیا مشابهشان را نخواهید یافت.

چرا جواهرات ارمنی خاص هستند؟

تفاوت اصلی جواهرات این مرز و بوم در نمادگرایی عمیق آن‌هاست. در اینجا جواهرات صرفاً برای زیبایی ساخته نمی‌شوند، بلکه هر المان معنای خاصی دارد:

• نماد ابدیت (Arevakhach): چرخی با پره‌های منحنی که نماد حیات جاودان و خورشید است. این طرح را روی اکثر انگشترها و مدال‌های نقره خواهید دید.
• حروف الفبای ارمنی: ارمنی‌ها به خط اختصاصی خود بسیار افتخار می‌کنند. جواهراتی که با حروف الفبا طراحی شده‌اند، از محبوب‌ترین و شخصی‌ترین سوغاتی‌ها برای گردشگران هستند.
• انار و خوشه‌ی انگور: نماد برکت، باروری و وفور نعمت که به زیبایی در گوشواره‌ها و گردنبندهای نقره جان می‌گیرند.

سنگ‌های محبوب در جواهرسازی ارمنستان

در کنار طلا و نقره، استفاده از سنگ‌های نیمه‌قیمتی با خواص نمادین بسیار رایج است:

• آبسیدین (Obsidian): شیشه آتشفشانی سیاه که به سنگ محافظ معروف است و اعتقاد دارند انرژی‌های منفی را دور می‌کند.
• عقیق و فیروزه: برای افزایش اعتماد‌به‌نفس و خرد به کار می‌روند.
• انار سنگی (Garnet): به دلیل شباهت زیاد به دانه‌های انار، در ساخت زیورآلات کلاسیک ارمنی کاربرد فراوانی دارد و نماد عشق و وفاداری است.

اگر به دنبال تجربه‌ای کاربردی هستید، این توصیه‌ها را جدی بگیرید:

• دنیای طلا (World of Gold): این مرکز خرید در مرکز ایروان، بزرگترین تجمع جواهرسازان است. از کارهای مدرن تا سنتی‌ترین طرح‌های نقره را می‌توانید اینجا پیدا کنید.
• بازار ورنیساژ (Vernissage): برای خرید جواهرات نقره دست‌ساز و اِتنیک (قومی)، بخش‌های میانی این بازار بهترین گزینه هستند. اینجا می‌توانید مستقیماً با هنرمند چانه بزنید.
• برندهای خاص: برندهایی مثل Kara Silver یا Pregomesh (متعلق به خواننده معروف، سیروشو) جواهراتی تولید می‌کنند که سنت را با مد روز ترکیب کرده‌اند و بسته‌بندی‌های بسیار شکیلی برای هدیه دادن دارند.

جالب است بدانید که به دلیل وفور نقره و هنرمندان این رشته، قیمت جواهرات نقره در ارمنستان نسبت به کیفیت ساختشان بسیار منصفانه است:

• انگشترهای نقره ظریف: از ۷,۰۰۰ تا ۱۵,۰۰۰ درام.
• گردنبند با نماد ابدیت یا حروف الفبا: ۱۲,۰۰۰ تا ۲۵,۰۰۰ درام.
• ست‌های کامل نقره با سنگ‌های قیمتی: از ۴۰,۰۰۰ درام به بالا.

نکته طلایی: نقره‌های ارمنستان معمولاً با لایه‌ای از رودیم یا تکنیک‌های خاص پوشانده می‌شوند که باعث می‌شود بسیار دیرتر از نقره‌های معمولی تیره شوند. با این حال، همیشه هنگام خرید به دنبال عدد ۹۲۵ (عیار استاندارد نقره) روی بدنه جواهر بگردید.

خوراکی‌های معروف در میان سوغاتی های ارمنستان

ارمنستان به خاطر خوراکی‌های خوشمزه و سنتی‌اش شهرت دارد. این خوراکی‌ها شامل قهوه، شکلات، مربای گردو، میوه‌های خشک و نان گاتا هستند. این محصولات نه تنها برای مصرف شخصی بلکه به عنوان سوغاتی‌های ارمنستان، خوشمزه و ماندگار نیز مناسب‌اند. در ادامه تمام خوراکی های سوغات ارمنستان را معرفی می کنیم :

میوه خشک(Dried Fruits)

میوه‌های خشک ارمنستان، به ویژه زردآلوهای پوشیده شده با شکر یا شکلات، به دلیل طعم عالی، کیفیت بالا و قیمت مناسب، از محبوب‌ترین سوغاتی‌ها هستند. این محصولات در بازارهای محلی و سوپرمارکت‌ها به راحتی در دسترس هستند.اگر بخواهید فقط یک مدل میوه خشک از ایروان بخرید، آن قطعاً آلانی است. آلانی زردآلو یا هلوی خشکی است که هسته‌ی آن را خارج کرده و داخلش را با ترکیبی از مغز گردوی کوبیده شده، شکر و دارچین پر کرده‌اند. آلانی‌ها در بسته‌بندی‌های کادویی هم فروخته می‌شوند، اما خرید آن‌ها به صورت کیلویی از بازارهای محلی، طعم تازه‌تر و قیمت مناسب‌تری دارد.

• قیمت حدودی: هر کیلو ۴,۰۰۰ تا ۷,۰۰۰ درام
• میوه‌های شکری: ارمنی‌ها میوه‌ها (گیلاس، انجیر، هندوانه، کدو تنبل) را در شربت غلیظ می‌پزند و خشک می‌کنند تا شیرینی‌های لذیذ بسازند.

 لواشک ارمنستان( Fruit Lavash)

لواشک‌های ارمنستان که به آن‌ها میوه‌ی چرمی (Fruit Leather) هم می‌گویند، با آنچه در ایران می‌بینیم تفاوت جالبی دارند. این لواشک‌ها بسیار نازک، پهن و معمولاً بدون هیچ‌گونه اسانس یا افزودنی تهیه می‌شوند.

• طعم‌های خاص: ذغال‌اخته، کیوی، انار
• تجربه مصرف: کمی سفت‌تر از لواشک‌های ایرانی است. ترکیب لواشک با نان گاتا فوق‌العاده است.
• قیمت حدودی: هر ورقه بزرگ ۸۰۰ تا ۱,۵۰۰ درام
• بسته‌بندی سفر: برای پرواز، از فروشنده بخواهید وکیوم کند تا بو نگیرد و جای کمتری بگیرد.

قهوه ارمنی و قهوه‌جوش برنجی (Armenian Coffee and Jazzve)

در ارمنستان، قهوه تنها یک نوشیدنی نیست؛ بلکه بهانه‌ای برای گفتگو، صمیمیت و مهمان‌نوازی است. مردم این کشور قهوه را بسیار ریز و پودری (مانند آرد) آسیاب می‌کنند و آن را در ظرف‌های مخصوصی به نام جازوه (Jazzve) می‌جوشانند. 

• برندهای معروف:  رویال ارمنستان (Royal Armenia): قدیمی‌ترین و در دسترس‌ترین برند که در تمام سوپرمارکت‌ها پیدا می‌شود..
• حدود قیمت: بسته‌های ۱۰۰ گرمی پودر قهوه حدود ۷۰۰ تا ۱,۲۰۰ درام.

مربای گردو ارمنستان(Walnut Jam)

اگر از هر مسافر حرفه‌ای بپرسید که خاص‌ترین و عجیب‌ترین طعم ارمنستان چیست، بدون شک به مربای گردو (Walnut Jam) اشاره می‌کند. این مربا شبیه به هیچ‌کدام از مرباهایی که تا به حال خورده‌اید نیست؛ نه از نظر ظاهر و نه از نظر طعم. ارمنی‌ها استادِ تبدیل گردوهای کال و سبز به یک فرآورده‌ی سیاه، براق و به‌شدت لذیذ هستند که بیشتر به یک دسر سلطنتی شباهت دارد تا یک مربای ساده برای صبحانه مربای گردو ازخوشمزه ترین سوغاتی های ارمنستان است.این مربا از گردوهای نارس که هنوز پوست چوبی‌شان تشکیل نشده، تهیه می‌شود. فرآیند پخت آن بسیار زمان‌بر و سخت است؛ گردوها روزها در آب سرد و محلول‌های مخصوص می‌مانند تا تلخی‌شان گرفته شود و سپس با شربتی غلیظ حاوی هل، دارچین و گاهی میخک پخته می‌شوند. نتیجه، گردوهای درستی و سیاهی است که وقتی آن‌ها را گاز می‌زنید، بافتی نرم و کره‌ای دارند و شهد معطری از میان‌شان خارج می‌شود.

• مصرف : کنار چای عصرانه یا به عنوان شیرینی مستقل
• قیمت حدودی: هر شیشه ۱,۵۰۰ تا ۳,۵۰۰ درام
• برندهای محبوب: Noya و Ani با بسته‌بندی استاندارد
• تجربه سفر: مربای خانگی روستاییان در مسیر معبد گارنی یا دریاچه سوان طعم غلیظ‌تر و اصیل‌تری دارد.
• نکته خوشمزه: همراه با پنیر محلی و نان داغ میل کنید؛ تضاد طعم شور و شیرین فوق‌العاده است.

نان گاتا ارمنستان (Gata)

محال است به ارمنستان سفر کنید و بوی جادویی نان گاتا که از تنور نانوایی‌های محلی بیرون می‌آید، شما را از خود بی‌خود نکند. گاتا جایگاه ویژه‌ای در سفره‌هایشان دارد. این نان با بافت نرم و لایه‌ای خود، بهترین همراه برای یک فنجان قهوه ارمنی یا چای عصرانه است.گاتا از یک خمیر نرم تهیه می‌شود که میان آن را با مخلوطی به نام کوریس (Khoriz) پر می‌کنند. کوریس ترکیبی جادویی از کره، آرد و پودر قند است که گاهی با مغز گردوی خرد شده یا هل و وانیل معطر می‌شود. 

• ویژگی‌ها: هر منطقه گاتای مخصوص خود را دارد؛ مشهورترین آن گاتای گغارد با اندازه بزرگ و تزئینات روی نان
• خرید به عنوان سوغاتی: مدل‌های کارخانه‌ای بسته‌بندی‌شده ماندگاری بیشتری دارند؛ گاتاهای خانگی سریع بیات می‌شوند.
• قیمت حدودی: هر عدد گاتا ۸۰۰ تا ۲,۵۰۰ درام
• نقاط پیشنهادی خرید:
• نانوایی‌های اطراف معبد گارنی و صومعه گغارد برای تجربه گاتای داغ
• قنادی‌های Grand Candy برای گاتاهای بسته‌بندی بهداشتی
• سوپرمارکت SAS برای گاتاهای تازه و باکیفیت

چای‌های گیاهی و کوهی (Mountain Herbal Teas)

ارمنستان کشوری کوهستانی است و بخش بزرگی از فرهنگ سلامت مردم این سرزمین، به گیاهان خودرویی گره خورده که در دامنه‌های پاک و بی‌نظیر کوهستان‌ها رشد می‌کنند. چای گیاهی در ارمنستان فراتر از یک نوشیدنی، یک درمان طبیعی و بخشی از سبک زندگی است. اگر به دنبال سوغاتی هستید که هم ارزان باشد، هم جای کمی بگیرد و هم سلامتی را به عزیزانتان هدیه دهد، گیاهان دارویی بهترین انتخاب از سوغاتی های ارمنستان هستند.

در بازارهای ارمنستان، گیاهان را هم به صورت تکی و هم به صورت ترکیبی (Blends) پیدا می‌کنید. معروف‌ترین آن‌ها عبارتند از:

• آویشن کوهی (Urts) ،پونه و نعنای وحشی ،زوفا و گل‌گاوزبان کوهی،میوه نسترن (Rosehip)
• نکته خرید: برندهای Ritea و Armeni Tea بسته‌بندی زیبا و صادراتی دارند.
• تجربه بازار: خرید از پیرزن‌های محلی در ورودی بازار گوم یا کنار جاده‌ها، عطری قوی و اصیل
• قیمت حدودی: بسته‌های سنتی ۸۰۰–۱,۵۰۰ درام، بسته‌های لوکس فروشگاهی ۲,۰۰۰–۴,۵۰۰ درام

شیرینی سوجوک ارمنستان (Sweet Sujukh)

اگر در بازارهای ایروان به دنبال چیزی هستید که هم مقوی باشد و هم به راحتی در کیف‌تان جا شود، سوجوک شیرین (Sharots) بهترین انتخاب است. این شیرینی سنتی، که گردشگران آن را اسنیکرز ارمنی می‌نامند، کاملاً طبیعی و بدون مواد نگهدارنده است. مغز گردوهای سالم ابتدا به نخ کشیده می‌شوند و سپس در شیره انگور، آرد و ادویه‌های معطر مانند هل، دارچین و میخک فرو برده می‌شوند. این فرآیند چندین بار تکرار می‌شود تا لایه‌ای ضخیم و کشسان دور گردوها شکل گیرد و در نهایت در هوای آزاد خشک می‌شوند.

• قیمت حدودی: هر رشته بزرگ ۱,۵۰۰ تا ۳,۰۰۰ درام
• ماندگاری: خشک و مقاوم، تا چند ماه بدون یخچال سالم می‌ماند
• ارزش غذایی: ترکیب گردو و شیره انگور، بمب انرژی برای کوهنوردی و پیاده‌روی
• نقاط خرید:
• بازار گوم (GUM Market) برای تنوع بالا و امکان تست قبل از خرید
• شهر آشتاراک (Ashtarak) برای سوجوک‌های با کیفیت و خرید مستقیم از روستاییان

شکلات ارمنستان (Artisanal Chocolates)

ارمنستان یکی از بزرگ‌ترین تولیدکنندگان شکلات در جهان است و شکلات‌های آن در انواع مختلف و با کیفیت بالا تولید می‌شوند.شکلات یکی از بهترین سوغات های ارمنستان است. این صنعت بخشی از غرور ملی و هنر مدرن این کشور محسوب می‌شود. اگر از طرفداران شکلات‌های باکیفیت هستید، ارمنستان شما را شگفت‌زده خواهد کرد. در اینجا با دو دنیای متفاوت روبه‌رو هستید: دنیای نوستالژیک و مردمی برندهای قدیمی و دنیای مدرن و لوکس شکلات‌های دست‌ساز که در ادامه به شما معرفی می کنیم :

برند گراند کندی (Grand Candy) نوستالژی هر خانه ارمنی

محال است در خیابان‌های ایروان قدم بزنید و تابلوی فیل‌های صورتی معروف گراند کندی را نبینید. این برند بزرگترین تولیدکننده شیرینی و شکلات در ارمنستان است و فروشگاه‌های آن همیشه شلوغ و پر از شور و شوق هستند.

•  پاستیل‌ها، تبلت‌های شکلاتی با درصد کاکائو مختلف و البته شکلات‌های تخته‌ای با بسته‌بندی‌های کلاسیک دارد.
• تجربه مسافر: اگر به دنبال سوغاتی اقتصادی و تعداد بالا برای دوستان و همکاران هستید، بسته‌های پذیرایی گراند کندی بهترین گزینه هستند. قیمت مناسب در کنار تنوع بالای طعم‌ها (از فندقی تا شیری) باعث می‌شود هیچ‌کس دست‌خالی از این فروشگاه‌ها بیرون نرود.
• حدود قیمت: بسته‌های شکلات از ۱,۵۰۰ تا ۵,۰۰۰ درام.

برند آرکولاد (Arcolad) هنرِ خالص در کالبد شکلات

اگر به دنبال سوغاتی هستید که کلاس و پرستیژ خاصی داشته باشد، باید به سراغ آرکولاد بروید. این برند تمرکز خود را بر تولید شکلات‌های دست‌ساز و درجه‌یک (Premium) گذاشته است.

• شاهکار آرکولاد: شکلات‌های مغزدار با میوه‌های خشک است. آن‌ها تکه‌های باکیفیت زردآلو، آلو، انجیر و هلو را با لایه‌ای ضخیم از شکلات تلخ یا شیری می‌پوشانند.
• تجربه مسافر: بسته‌بندی‌های فلزی آرکولاد که با نقاشی‌های مینیاتوری یا مناظر تاریخی ارمنستان تزئین شده‌اند، به قدری زیبا هستند که بعد از تمام شدن شکلات‌ها هم به عنوان یک جعبه دکوری استفاده می‌شوند. این شکلات‌ها به دلیل کیفیت صادراتی، طعمی بسیار نزدیک به برندهای لوکس بلژیکی دارند.
• حدود قیمت: جعبه‌های کادویی از ۳,۵۰۰ تا ۱۲,۰۰۰ درام.
• شکلات‌های جوی‌کو (Joyco) هدیه‌ای برای کودکان
• یکی دیگر از زیرمجموعه‌های محبوب که محصولاتش به ایران هم صادر می‌شود اما تنوع آن در خودِ ارمنستان بی‌نظیر است، برند جوی‌کو است. شکلات‌های تخم‌مرغی و دراژه‌های کنجدی آن‌ها با بسته‌بندی‌های جذاب، بهترین هدیه برای کودکان فامیل است.
• فروشگاه‌های زنجیره‌ای Grand Candy: برای خرید مستقیم و تازه محصولات این برند.
• سوپرمارکت‌های Yerevan City و SAS: برای دسترسی به تمامی برندها از جمله آرکولاد در بسته‌بندی‌های متنوع.
• فروشگاه‌های Duty-Free: در فرودگاه ایروان هم می‌توانید این شکلات‌ها را تهیه کنید، اما قیمت آن‌ها در سطح شهر و سوپرمارکت‌ها کمی مناسب‌تر است.
• نکته طلایی برای نگهداری: اگر در فصل تابستان سفر می‌کنید، شکلات‌ها را در آخرین ساعات قبل از پرواز تهیه کنید و در چمدان دستی (داخل کابین) همراه خود داشته باشید تا در دمای انبار هواپیما تغییر شکل ندهند.

پنیرهای محلی (Local Armenian Cheeses)

پنیر در ارمنستان فقط یک ماده غذایی نیست، بلکه بخشی از تاریخ ملی است. تنوع پنیرها در این کشور به قدری زیاد است که برای هر ذائقه‌ای، از پنیرهای ملایم گرفته تا پنیرهای بسیار تند و تیز، گزینه‌ای وجود دارد.انواع معروف پنیرهای محلی ارمنستان :

• پنیر لوری (Lori): پنیری نیمه‌سخت و سوراخ‌دار که طعمی شور و دلچسب دارد و محبوب‌ترین پنیر میان ایرانی‌هاست.
• پنیر چِچیل (Chechil): همان پنیرهای رشته‌ای معروف که شبیه به طناب بافته شده‌اند. این پنیر دودی یا ساده است و بهترین میان‌علاوه در کنار نوشیدنی‌ها محسوب می‌شود.
• پنیر موتال (Motal): پنیری که در پوست بز یا کوزه‌های گلی زیر زمین عمل می‌آید و طعمی بسیار قوی و خاص دارد.
• تجربه مسافر: اگر می‌خواهید پنیر را به ایران بیاورید، حتماً از فروشنده بخواهید آن را برایتان وکیوم (Vacuum) کند. مسافران می‌گویند پنیرهای رشته‌ای دودی ماندگاری بیشتری دارند و در طول پرواز بو نمی‌گیرند.

حدود قیمت: هر کیلو بین ۲,۵۰۰ تا ۵,۰۰۰ درام.

عسل کوهستان (Mountain Honey)

عسل ارمنستان به دلیل نبود صنایع سنگین در مناطق کوهستانی و تنوع گیاهی بی‌نظیر، یکی از خالص‌ترین عسل‌های دنیاست. زنبورهای این منطقه از گل‌های وحشی دامنه‌های آرارات و مناطق جنگلی دیلیجان تغذیه می‌کنند.

• نکته کاربردی: به دنبال عسل‌هایی باشید که رنگ تیره‌تر و غلظت بالایی دارند. عسل‌های کوهستانی ارمنستان معمولاً عطری شبیه به گل‌های وحشی و گیاهان دارویی دارند. بهترین عسل‌ها را می‌توانید در جاده‌های منتهی به دریاچه سوان از بومی‌ها بخرید.
• حدود قیمت: هر کیلو ۳,۰۰۰ تا ۶,۰۰۰ درام.

ادویه‌جات ارمنی (Armenian Spices)

اگر می‌خواهید طعم غذاهای لذیذ ارمنی را با خود به خانه ببرید، باید سری به بخش ادویه‌های بازار بزنید. ادویه‌های ارمنی برخلاف ادویه‌های هندی، تند نیستند اما به‌شدت معطرند.

• نمک سوان (Sevan Salt): ترکیبی از نمک معدنی با گیاهان خشک کوهستانی که برای مزه‌دار کردن گوشت و کباب معجزه می‌کند.
• پودر پاپریکای دودی و ریحان خشک: که پایه ثابت اکثر خوراک‌های ارمنی است.
• تجربه مسافر: در بازار گوم (GUM)، ادویه‌ها را در بسته‌بندی‌های تزیینی و به صورت لایه‌لایه با رنگ‌های مختلف می‌چینند که ظاهر بسیار زیبایی برای هدیه دادن دارد. حتماً ادویه مخصوص کباب ارمنی را بخرید؛ ترکیب آن با گوشت، طعمی فراموش‌نشدنی می‌سازد.
• حدود قیمت: بسته‌های کوچک از ۱,۰۰۰ تا ۳,۰۰۰ درام.

همچنین در طول سفر به ارمنستان، فرصت تجربه‌ی غذاهای محلی را از دست ندهید. به همین دلیل، پیشنهاد می‌کنیم مقاله‌ی بهترین رستوران‌های ایروان را از مای پرواز مطالعه کنید.

قیمت سوغات ارمنستان

خرید سوغات در ارمنستان تجربه‌ای شیرین است، اما برای اینکه در میان تنوع خیره‌کننده بازارها دچار سردرگمی نشوید، داشتن یک پیش‌زمینه از حدود قیمت‌ها ضروری است. نرخ‌ها در ارمنستان معمولاً بر اساس درام (AMD) محاسبه می‌شوند و بسته به اینکه از بازارهای محلی مثل ورنیساژ خرید کنید یا فروشگاه‌های لوکس خیابان شمالی، تفاوت‌هایی خواهند داشت. در ادامه، لیست قیمت محبوب‌ترین سوغاتی‌ها بر اساس آخرین استعلام‌های سال ۲۰۲۵ آورده شده است تا بتوانید سفر خود را به بهترین شکل بودجه‌بندی کنید.

لیست حدود قیمت سوغاتی های ارمنستان :

• انار سفالی و نمادهای تزئینی (Ceramic Pomegranates): از ۱,۵۰۰ درام (مدل‌های کوچک) تا ۸,۰۰۰ درام (مدل‌های بزرگ و لعاب‌کاری شده).
• فرش و گلیم‌های دست‌باف (Armenian Carpets and Rugs): گلیم‌های کوچک از ۳۰,۰۰۰ درام؛ فرش‌های ابریشم و پشمی بزرگ از ۱۰۰,۰۰۰ درام به بالا.
• ساز دودوک (Duduk): مدل‌های دکوری و توریستی ۵,۰۰۰ درام؛ مدل‌های حرفه‌ای از چوب زردآلو بین ۱۵,۰۰۰ تا ۴۰,۰۰۰ درام.
• تخته نرد و شطرنج‌های چوبی (Hand-carved Backgammon and Chess): کارهای چوب گردو از ۳۰,۰۰۰ درام تا ۱۲۰,۰۰۰ درام برای مدل‌های کلکسیونی.
• لباس‌های با طرح تراز (Taraz Traditional Clothing): شال و اکسسوری از ۳,۰۰۰ درام؛ ست کامل لباس سنتی بین ۳۰,۰۰۰ تا ۸۰,۰۰۰ درام.
• خاچکار یا چلیپاسنگ‌های کوچک (Miniature Khachkars): از ۲,۰۰۰ تا ۷,۰۰۰ درام (بسته به جنس سنگ توف یا چوب).
• محصولات چرمی (Leather Goods): کیف پول از ۵,۰۰۰ درام؛ کیف‌های دوشی و کوله‌پشتی از ۱۵,۰۰۰ تا ۳۵,۰۰۰ درام.
• عروسک‌های دست‌ساز با لباس محلی (Handmade Armenian Dolls): از ۴,۰۰۰ درام تا ۱۸,۰۰۰ درام.
• سنگ آبسیدین (Obsidian Stone Products): اشیای کوچک از ۳,۰۰۰ درام؛ ست‌های اداری و تندیس‌های بزرگ تا ۲۰,۰۰۰ درام.
• ظروف سنگی (Stone Carvings): هاون و ظروف پذیرایی سنگی بین ۴,۰۰۰ تا ۱۸,۰۰۰ درام.
• نقاشی‌های هنرمندان محلی (Local Paintings): از ۱۰,۰۰۰ درام (کارهای خیابانی) تا ۵۰,۰۰۰ درام و بالاتر (در گالری‌ها).
• جواهرات نقره و دست‌ساز (Handmade Silver Jewelry): انگشتر و مدال از ۷,۰۰۰ درام؛ ست‌های کامل با سنگ‌های قیمتی تا ۴۰,۰۰۰ درام.
• میوه خشک و لواشک (Dried Fruits and Fruit Lavash): هر کیلو میوه خشک ۴,۰۰۰ تا ۷,۰۰۰ درام؛ هر ورقه لواشک بزرگ حدود ۱,۰۰۰ تا ۱,۵۰۰ درام.
• قهوه ارمنی و قهوه‌جوش برنجی (Armenian Coffee and Jazzve): پودر قهوه (۱۰۰ گرم) حدود ۱,۰۰۰ درام؛ جازوه مسی یا برنجی ۴,۰۰۰ تا ۱۵,۰۰۰ درام.
• مربای گردو (Walnut Jam): هر شیشه متوسط بین ۱,۵۰۰ تا ۳,۵۰۰ درام.
• نان گاتا (Gata): بسته به اندازه و مغز گردو، بین ۸۰۰ تا ۲,۵۰۰ درام.
• چای‌های گیاهی و کوهی (Mountain Herbal Teas): بسته‌های سنتی از ۸۰۰ درام؛ بسته‌بندی‌های کادویی لوکس تا ۴,۵۰۰ درام.
• شیرینی سوجوک ارمنستان (Sweet Sujukh): هر رشته بزرگ بین ۱,۵۰۰ تا ۳,۵۰۰ درام.
• شکلات‌های دست‌ساز (Artisanal Chocolates): برند گراند کندی از ۱,۵۰۰ درام؛ جعبه‌های لوکس آرکولاد از ۴,۰۰۰ تا ۱۲,۰۰۰ درام.
• پنیرهای محلی (Local Armenian Cheeses): هر کیلوگرم بین ۲,۵۰۰ تا ۵,۰۰۰ درام (بسته به نوع پنیر چچیل یا لوری).
• عسل کوهستان (Mountain Honey): هر کیلوگرم خالص بین ۳,۰۰۰ تا ۶,۵۰۰ درام.
• ادویه‌جات ارمنی (Armenian Spices): بسته‌های ترکیبی و نمک سوان بین ۱,۰۰۰ تا ۳,۰۰۰ درام.

خرید بهترین سوغاتی های ارمنستان با همراهی مای پرواز

در این مقاله، از درخشش جواهرات نقره و ابهت سنگ‌های آبسیدین تا عطر مست‌کننده قهوه و طعم ماندگار نان گاتا، با تمامی سوغاتی های ارمنستان آشنا شدیم. هر کدام از این یادگاری‌ها، قطعه‌ای از روح هنر و فرهنگ کهن این سرزمین را در خود جای داده‌اند که می‌توانند زینت‌بخش خانه‌های شما یا هدیه‌ای ارزشمند برای عزیزانتان باشند.

اما لذت واقعیِ گشت‌وگذار در بازار گوم و خرید از میان رنگ‌های خیره‌کننده ورنیساژ، زمانی تکمیل می‌شود که دغدغه‌ای بابت برنامه‌ریزی سفر نداشته باشید. آژانس مسافرتی مای‌پرواز با سال‌ها تجربه در برگزاری تخصصی  تور ارمنستان، در کنار شماست تا سفری بی‌دغدغه، باکیفیت و اقتصادی را تجربه کنید. ما در مای پرواز با ارائه بهترین پکیج‌های اقامتی، پروازهای منظم و راهنمایان مجرب، مسیری هموار برای کشف زیبایی‌های ایروان و خرید بهترین صنایع‌دستی این کشور فراهم کرده‌ایم. کافیست انتخاب کنید؛ چمدان‌هایتان را ببندید و تجربه یک خرید لذت‌بخش در قلب قفقاز را به تیم حرفه‌ای ما بسپارید. برای دریافت مشاوره تخصصی با شماره 02157937 تماس بگیرید.